Câu hỏi và câu trả lời liên quan tới bầu cử Đại biểu Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031
1. Đơn vị bầu cử là gì? Có bao nhiêu loại đơn vị bầu cử trong cuộc bầu cử ĐBQH và bầu cử đại biểu HĐND các cấp?
Trả lời: Các cuộc bầu cử phải được tiến hành theo các đơn vị bầu cử. Đơn vị bầu cử là khái niệm chỉ một phạm vi địa lý hành chính tương ứng với một lượng dân cư nhất định để bầu một số lượng ĐBQH hay đại biểu HĐND xác định.
Theo quy định tại Điều 10 của Luật Bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND thì có các loại đơn vị bầu cử sau đây:
- Đơn vị bầu cử ĐBQH. Theo đó, tỉnh, thành phố được chia thành các đơn vị bầu cử ĐBQH.
- Đơn vị bầu cử đại biểu HĐND cấp tỉnh. Theo đó, tỉnh, thành phố được chia thành các đơn vị bầu cử đại biểu HĐND cấp tỉnh.
- Đơn vị bầu cử đại biểu HĐND cấp xã. Theo đó, xã, phường, đặc khu được chia thành các đơn vị bầu cử đại biểu HĐND cấp xã.
Việc phân chia đơn vị bầu cử được hướng dẫn tại Thông tư số 21/2025/TT-BNV ngày 12/10/2025 của Bộ Nội vụ.
2. Việc ấn định số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử được tiến hành như thế nào?
Trả lời: Đối với bầu cử ĐBQH: Theo quy định tại Khoản 2 Điều 10 của Luật Bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND thì tỉnh, thành phố được chia thành các đơn vị bầu cử ĐBQH. Số đơn vị bầu cử, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng ĐBQH được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử ĐBQH được tính căn cứ theo số dân, do Hội đồng Bầu cử quốc gia ấn định theo đề nghị của ủy ban bầu cử ở tỉnh, thành phố và được công bố chậm nhất là ngày 25/12/2025 (80 ngày trước ngày bầu cử).
Đối với bầu cử đại biểu HĐND: Theo quy định tại Khoản 3 Điều 10 của Luật Bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND thì số đơn vị bầu cử đại biểu HĐND cấp tỉnh, cấp xã, danh sách các đơn vị bầu cử và số lượng đại biểu được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử do ủy ban bầu cử ở cấp đó ấn định theo đề nghị của UBND cùng cấp và được công bố chậm nhất là ngày 25/12/2025 (80 ngày trước ngày bầu cử).
Số đại biểu được bầu ở mỗi đơn vị bầu cử ĐBQH, đơn vị bầu cử đại biểu HĐND được quy định như thế nào?
Trả lời: Tại Khoản 4 Điều 10 của Luật Bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND quy định:
- Mỗi đơn vị bầu cử ĐBQH được bầu không quá 3 đại biểu.
- Mỗi đơn vị bầu cử đại biểu HĐND được bầu không quá 5 đại biểu.
3. Thời hạn và việc nộp hồ sơ ứng cử được thực hiện như thế nào?
Trả lời: Chậm nhất là ngày 1 tháng 2 năm 2026 (42 ngày trước ngày bầu cử), người ứng cử ĐBQH, ứng cử đại biểu HĐND (bao gồm cả người được giới thiệu ứng cử và người tự ứng cử) phải hoàn thành việc nộp hồ sơ ứng cử.
Việc nộp hồ sơ ứng cử ĐBQH khóa XVI, đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2026-2031 được thực hiện như sau:
- Người được tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội, đơn vị vũ trang Nhân dân, cơ quan nhà nước ở Trung ương giới thiệu ứng cử ĐBQH nộp 2 bộ hồ sơ ứng cử tại Hội đồng Bầu cử quốc gia (qua Tiểu ban nhân sự, Hội đồng Bầu cử quốc gia, địa chỉ: Nhà Quốc hội, số 01 đường Độc Lập, phường Ba Đình, TP Hà Nội).
- Người được cơ quan, tổ chức, đơn vị ở địa phương giới thiệu ứng cử ĐBQH và người tự ứng cử ĐBQH nộp 2 bộ hồ sơ ứng cử tại ủy ban bầu cử ở tỉnh, thành phố.
- Người ứng cử được cơ quan, tổ chức, đơn vị giới thiệu ứng cử đại biểu HĐND và người tự ứng cử đại biểu HĐND cấp nào thì nộp 1 bộ hồ sơ ứng cử tại ủy ban bầu cử ở đơn vị hành chính cấp đó.
- Người ứng cử ĐBQH, đại biểu HĐND trước khi nộp hồ sơ ứng cử cần kê khai đơn ứng cử và tiểu sử tóm tắt trên trang thông tin điện tử của Hội đồng Bầu cử quốc gia.
Ủy ban bầu cử cấp tỉnh, cấp xã có trách nhiệm thông báo công khai về địa điểm và thời gian tiếp nhận hồ sơ ứng cử trên các phương tiện thông tin đại chúng ở địa phương.
Thời gian nhận hồ sơ ứng cử ĐBQH khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 được thực hiện trong giờ hành chính các ngày trong tuần, bắt đầu từ ngày 15 tháng 12 năm 2025 và kết thúc vào 17 giờ 00 ngày 1 tháng 2 năm 2026.
Riêng thứ bảy, ngày 31 tháng 1 năm 2026 và chủ nhật, ngày 1 tháng 2 năm 2026, Tiểu ban Nhân sự của Hội đồng Bầu cử quốc gia và ủy ban bầu cử các cấp cử người trực để nhận hồ sơ ứng cử.
Người được phân công tiếp nhận hồ sơ ứng cử có trách nhiệm nhận, kiểm tra kỹ hồ sơ; nếu các tài liệu trong hồ sơ đã đầy đủ, ghi đủ thông tin theo đúng yêu cầu trong mẫu và hướng dẫn của Hội đồng Bầu cử quốc gia thì điền thông tin vào sổ tiếp nhận và giấy biên nhận; ký và giao giấy biên nhận cho người nộp hồ sơ ứng cử.
Nguồn: Hội đồng bầu cử Quốc gia